Ο βελονισμός είναι μια ιατρική τεχνική με αναλγητική και θεραπευτική δράση για αρκετές ασθένειες και διαταραχές. Αποτελεί μία θεραπευτική μέθοδο που ξεκίνησε ως μέρος της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής και κατά την επέκταση της στο δυτικό κόσμο έγινε μια προσπάθεια να ερμηνευτεί ο μηχανισμός της δράση της και να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της.

Ο ιατρικός βελονισμός αναφέρεται στην εφαρμογή του βελονισμού, ως αυτόνομη ή συμπληρωματική θεραπεία, σύμφωνα με την ιατρική δυτική σκέψη από ιατρούς, ειδικά εκπαιδευμένους. Η επιλογή των περιστατικών γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Ο σχεδιασμός των θεραπευτικών πρωτοκόλλων είναι αποτέλεσμα συνδυασμού συγκεκριμένων οδηγιών με βάση πολλών ιατρικών εργασιών και της εμπειρίας του θεράποντα ιατρού. Η κάθε θεραπεία εξατομικεύεται αφού σχεδιάζεται σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά και τη βαρύτητα της ασθένειας – διαταραχής.

Τοποθετούνται πολύ λεπτές βελόνες, μιας χρήσεως, που δεν περιέχουν φάρμακο, σε ειδικά σημεία ανάλογα με την περίπτωση στα οποία και παραμένουν για 15 - 20 λεπτά περίπου. Ένα θεραπευτικό πρωτόκολλο αφορά την επιλογή των σημείων, τον χρόνο παραμονής τους στο σώμα, τον αριθμό των συνεδριών, τη συχνότητα, τη χρήση ηλεκτρικής διέγερσης μέσω του ηλεκτροβελονισμού κ.α. Συνήθως χρειάζονται από 5 έως 15 συνεδρίες ανάλογα με την κάθε περίπτωση, με συχνότητα 2 φορές / εβδομάδα. Ο βελονισμός έχει αθροιστική δράση για αυτό και τα αποτελέσματα του αξιολογούνται συνήθως μετά την 4^η – 6^η συνεδρία.

Αναλυτικότερα oι κυριότερες δράσεις του βελονισμού είναι οι ακόλουθες :

• αγγειοβελτιωτική ρυθμίζοντας την κυκλοφορία του αίματος και εξασφαλίζοντας και την καλή τροφικότητα των οργάνων

• μυοχαλαρωτική που αφορά και τη μείωση της τονικότητας των σπλάγχνων

• αναλγητική μέσω παραγωγής συγκεκριμένων νευροδιαβιβαστών (δυνορφίνες, εγκεφαλίνες, κατεκολαμίνες, ενδορφίνες)

• αγχολυτική και αντικαταθλιπτική μέσω της δράσης του στο μεταιχμιακό σύστημα, στο φλοιό του εγκεφάλου και της γενικότερης ρυθμιστικής του δράσης μέσω της παραγωγής πολλών νευροδιαβιβαστών (ενδορφίνες, σεροτονίνη, GABA κ.α.) που αφορούν νοητικές λειτουργίες

• αντιφλεγμονώδη μέσω της παραγωγής αντιφλεγμονωδών ουσιών

• ρυθμιστική του ανοσοποιητικού συστήματος και του ενδοκρινικού συστήματος (ομοιόσταση) μέσω της δράσης του στο νευρο – ενδόκρινο – ανοσολογικό άξονα

Οι παραπάνω δράσεις του βελονισμού λοιπόν, εξασφαλίζουν ένα σημαντικό αναλγητικό και θεραπευτικό αποτέλεσμα για πολλές ασθένειες και διαταραχές. Χρειάζεται όμως μια προσεκτική λήψη ιστορικού και αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης από τον θεράποντα ιατρό για την σωστή επιλογή των περιστατικών που χρήζουν θεραπεία με βελονισμό.

Για αυτήν την επιλογή ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μετά από κλινικές και εργαστηριακές έρευνες έχει ανακοινώσει ως κύριες ενδείξεις του βελονισμού τις παρακάτω παθήσεις - διαταραχές:

Ορθοπεδικά και φυσιατρικά προβλήματα: παθολογίες με άλγη σε βάση αρθροπαθειών, κήλης μεσοσπονδυλίων δίσκων, αυχενοβραχιόνιου συνδρόμου, οσφυοισχιαλγίας, σπονδυλολίσθησης, κροταφογναθικής αρθρίτιδας, περιαρθρίτιδας ώμου, επικονδυλίτιδας, γοναλγία, αρθραλγίες γενικότερα, τενοντίτιδες, αποκατάσταση σε αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια κ.α.

Νευρολογικά προβλήματα: ημικρανία, κεφαλαλγία τάσεως, νευραλγία τριδύμου, πάρεση προσωπικού τύπου Bell, ημιπληγία, ίλιγγοι κ.α.

Γαστρεντερολογικά προβλήματα: γαστρίτιδα, έλκος, οισοφαγικός σπασμός, ναυτία και έμετο, δυσπεψία, δυσκοιλιότητα, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου κ.α.

Καρδιοαγγειακά προβλήματα: αρρυθμίες, ιδιοπαθής υπέρταση κ.α.

Ουρολογικά προβλήματα: δυσουρία, νυχτερινή ενούρηση, κωλικός νεφρού, σεξουαλικές δυσλειτουργίες κ.α.

Πνευμονολογικά προβλήματα: βρογχικό άσθμα, σπαστική βρογχίτιδα, ΧΑΠ κ.α.

Γυναικολογικά προβλήματα: ανωμαλίες κύκλου, αμηνόρροια, δυσμηνόρροια, προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο, συμπτώματα κλιμακτηρίου, υπογονιμότηττα, υπερέμεση κυήσεως, πρόκληση τοκετού, ανώδυνος τοκετός, κ.α

Αλλεργιολογικά προβλήματα: αλλεργικό άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα, κνίδωση κ.α.

Ωτορινολαρυγγολογικά προβλήματα: ιγμορίτιδα, εμβοές ωτών, αγγειοκινητική ρινίτιδα, υπακουσία, ίλιγοι κ.α.

Ψυχιατρικά και ψυχοσωματικά προβλήματα: ήπια κατάθλιψη, αγχώδης διαταραχή, διαταραχές ύπνου, κυκλοθυμία, κρίσεις πανικού, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης κ.α.

Διάφορα: αναστολή της όρεξης, προβλήματα απεξάρτησης από κάπνισμα/ αλκοόλ κ.α.